ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΥΡΕΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΥΣΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ.

 Τετάρτη, 28 Ιουλίου 2021

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΥΡΕΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΥΣΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ.

 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΥΡΕΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΥΣΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ.

Η βιβλιοθηκάριος του Γιοκαλείου Ιδρύματος μου έκανε την χάρη και συνένταξε έναν κατάλογο με ότι υπάρχει στην βιβλιοθήκη μας και αφορά την λαογραφία, την ιστορία και την παράδοση της Νότιας Καρυστίας.

1. ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΒΟΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ. 40 τόμοι!

2. ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ ΣΤΑΜΑΤΗΣ. "Ας γνωρίσουμε την Κάρυστο" Το βιβλίο έρχεται σε δύο τόμους. Ο Α΄το 1996 και ο Β' τόμος το 1998. Επίσης ο κ.Παπαμιχαήλ έγραψε το βιβλίο "Μεταχριστιανική Κάρυστος" το οποίο εκδόθηκε το 2002.

3. ΓΟΥΝΑΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α. ' Ιστορία της Νήσου Εύβοιας" 1930.

4. ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Γ. "Δοκίμιον του Γλωσσικού Ιδιώματοσ Καρύστου και των Πέριξ"1915.

5. ΠΑΝΕΥΒΟΙΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ. "Εύβοια-Σκιάθος- Σκόπελος- Σκύρος" 1933.

6. ΓΛΥΚΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Β. "Η Καρυστία και η Σκύρος μέσα στον Χρόνο" 1998. Και το βιβλίο " Ο Λαικός Πολιτισμός της Καρυστίας και της Σκύρου" 2000.

7. ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΑΝΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Κ."Ιστορία της Καρύστου" 1947

8. ΙΩΑΝΝΑ ΜΟΥΤΣΗ-ΣΤΑΜΠΕΛΟΥ. "Καρυστινό Ανθολόγιο" 2003. Το βιβλίο το βρίσκεται στην αγορά και στα Αγγλικά. Η κ.Μούτση επίσης εκδίδει το περιοδικό ΣΤΗΝ ΗΧΩ ΤΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ. Μπορείτε να έρθετε σε επαφή μαζί της στην σελίδα της στο facebook https://www.facebook.com/profile.php?id=100008219970029

9. ΜΑΙΡΗ ΚΑΒΒΑΔΑ-ΤΡΙΜΠΑΛΗ "Εν Αετώ" Το βιβλίο είναι διαθέσιμο και μπορείτε να έρθετε σε επαφή με την κ.Τρίμπαλη στην σελίδα της στο facebook. https://www.facebook.com/maria.kabbada.1

10.  ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΚΙΚΑΣ Π.   Α. "Οι Αρβανίτες και το Αρβανίτικο Τραγούδι στην Ελλάδα. Έρευνα στην Νότια Εύβοια" 1978.   Β. "Μουσικά όργανα και Λαικοί Οργανοπαίχτες στην Ελλάδα : Nότια Εύβοια και Σκύρος" 1975.   Γ. "Αρβανίτικα τραγούδια του Καβοντόρου" .

11. ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΗΤΡΟΠΕΤΡΟΣ Κ. "Ιστορικά Λαογραφικά της Καρύστου ΓΑ" 199? Επίσης, "Συλλογή Αρβανίτικων Παροιμιών στην Καρυστία"1997.

12. MICHELLE AVEROFF . "Μαρούλα ντ Αραγκόν-  Η κυρά της Καρύστου." 1962

13.  ΝΙΤΣΑ ΤΖΩΡΤΖΩΓΛΟΥ " Ο Ιππότης της Λευτεριάς" 1989

14.  ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΚΙΚΑΣ Π. "Ντελάληδες . Έρευνα και χρονικό" 1983

15. ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΟΥΤΗΣ - 2 βιβλία. " Ο Παρασκευάς : Kαρυστινές αναφορές και θρύλοι" 1988. " Ο Παρασκευάς Β- Δικοί μας άνθρωποι- δικοί μας τόποι" 1995.

16. ΤΑΣΟΣ ΖΑΠΠΑΣ. " Ευβοικά ΤΑ1959 - ΤΒ1978 - 3 Τόμος ΤΓ1984.

17. ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΚΙΚΑΣ Π. "Κάστρα,ταξίδια στην Ελλάδα του θρύλου και της πραγματικότητας" ΤΟΜΟΣ Ε 1995  . " Κάστρα του Εικοσιένα:  Έντεκα χρονικά από τις μεγάλες ώρες των κάστρων τα χρόνια του Αγώνα."

Φυσικά υπάρχουν και άλλα βιβλία που αναφέρονται στην Μυθολογία, στην Αρχαιολογία, στην Ιστορία, και στο Όρος Όχη.  Όμως σε αυτόν τον κατάλογο σίγουρα όλοι μας μπορούμε να ρίξουμε μια ματιά σε όσα φανταζόμασταν για πάντα χαμένα.

Το κτίριο  όπου στεγάζεται η Βιβλιοθήκη μαζί με το Αρχαιολογικό μας Μουσείο και φιλοξενεί μια αίθουσα εκδηλώσεων η οποία είναι πια πολύ μικρή για το μέγεθος του πληθυσμού και τις καλλιτεχνικές ανάγκες της πόλης. Είναι ΔΩΡΕΑ του Νικολάου Γιοκαλά και ανεγέρθη το 1959. Μέρος της δωρέας είναι και το Καταφύγιο στην Όχη.

Θα πρέπει να θυμίσουμε ότι η Βιβλιοθήκη μας διαθέτει 17000 τόμους και ανάμεσα τους, πάρα πολύ σπάνιες εκδόσεις. Ξεκίνησε την λειτουργία της το 1973 και τον Οκτώβριο του 2017, ξεκίνησε την λειτουργία της παιδικής βιβλιοθήκης.  Ένας φάρος πολιτισμού και γνώσης που σίγουρα πρέπει να αναδειχθεί η σημασία της περισσότερο μέσα στην κοινωνία.

Ο τόπος και το τραγούδι του. Καρυστία.

 

Χρονογραφήματα. Το παλιό μας καρνάγιο και το Πανηγύρι της Αγίας Τριάδας.

 Το παλιό μας καρνάγιο

MARIA ANDRELLOU·ΤΡΙΤΗ, 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2020·

Της Μαρίας Βουλή

Ο νους του ανθρώπου τριγυρνά στα περασμένα.Περισσοτερο εκεί που μεγάλωσε.Προχθες τα βήμα τα μου με οδήγησαν στο μέρος που πριν αρκετά χρόνια ήταν το Καρνάγιο.Εκει που η γη ανταμωνε με την αμμουδια.Και η αμμουδιά γλυκοφιλουσε τη θάλασσα.Το Καρνάγιο ...ήταν για μένα τόπος ιερος.Ψαροτοπος βλέπετε η Κάρυστος Το κύριο επάγγελμα των περισσότερων ήταν αυτό του ψαρα.Κι εκείνο ήταν η Μάννα του τοπου μας.Απο εκεί γεννιόντουσαν τα πιο όμορφα σκαριά ..μικρά μεγάλα που φιλοτεχνουσαν τα άξια χέρια δύο Καραβομαραγκων.Του κυρ Χρήστου του Ξυλα η Χριστοφή όπως τον ήξερε τότε όλος ο κοσμος.Και του κυρ Βαγγελη του Γκιβιση.Θεος χωρες τους..Μορφές Βιβλικές ζυμωμενες με την τέχνη και το μόχθο.Ειχα λοιπόν την τύχη αρκετές φορές να είμαι παρών την ώρα που το καινούριο σκαρί στερεωμένο πάνω στα βάζα.στεκοταν υπερήφανο και η ολογαλανη θάλασσα.το καλούσε να πλαγιάσει στο κύμα της να το νανουρισει.Τοτε εκείνο έπεφτε στη γλυστρα και σαν το χέλι γλυστρουσε στην αγκαλιά της.Ξεροντας ίσως πως θαρθουνε και στιγμές που θα χρειαστεί να παλέψει μαζί της.Τοτε όλοι το ερραιναν με Αγιασμό για Ναναι καλοταξειδο.Οι ευχές τους διέσχιζαν τον αερα και απλώνονταν στη θάλασσα που το καρτερουσε....Στο Καρνάγιο γινόταν επίσης και η συντήρηση όλων των παλιών σκαφων.Τα τραβούσαν έξω και με φωτιά με το καμινέτο καθάριζαν δηλ.εβγαζαν τις παλιές μπογιές από τα ύφαλα του σκάφους για να περάσουν τα καινούρια υφαλοχρωματα...Τα καλαφατιζαν...τα παλαμιζαν.. και ταρριχναν ξανά στη θάλασσα συντηρημένα και ανανεωμενα.Μαλιστα ερχόντουσαν και σκάφη από τα γύρω νησιά και από την Αττικη.και έκαναν εδώ τις επισκευές τους.Ακομα ακούω τον ήχο από το γκαπγκαπ που προερχόταν από το καλαφατισμα.Στα μεταλλικά πλεούμενα έκαναν ματσακονι.Στα ξύλινα καμινετο.Μπορει να πέρασε τόσος καιρος...αλλα εγώ οσφραινομαι ακόμα εκείνη τη μυρωδιά που έβγαινε από το σμίξιμο του κατραμιου με το πευκο. Όπως βλέπετε στη φωτογραφία Το Καρνάγιο ήταν ένα όμορφο στολίδι για τη δυτική παραλια.Ο τόπος αυτός είχε ψυχη.Τωρα πια εδώ και χρόνια δεν ακούγονται εκεί οι λογής λογής φωνές του Καρναγιου.Δεν πηγαινοέρχονται πια οι ψαράδες και οι καραβοκυρηδες.που συντηρούσαν το βίος τους.Ουτε και καινούρια πια σκαριά θα γεννηθουν.Ομως εμένα τα βήματα μου δε θαναι λίγες οι φορές που θα με οδηγούν εκει.Για να αποτισω έτσι ένα φόρο τιμής στους ήρωες εκείνους της ζωης.Που αν και τα χρόνια τότε ήταν δύσκολα Τα δυο τους αξια χέρια και το καθαρό τους μυαλό Ήταν αρκετά για να δημιουργούν και να προσφέρουν στον τόπο τους και στον εαυτό τους..

Στο Πανηγύρι της Αγίας Τριάδας παλιά....

MARIA ANDRELLOU·ΔΕΥΤΕΡΑ, 8 ΙΟΥΝΙΟΥ 2020·

Της Μαρίας Ευ.Βουλή

Καλημέρα σε όλους.Και του χρόνου σαν και σήμερα.Του Αγίου Πνεύματος.Να είμαστε όλοι καλά. Σήμερα είναι της Αγίας Τριάδος λέγαμε τότε...γεμάτοι χαρά. Οι γονείς μας από την προηγούμενη ημέρα.Ετοιμαζαν όμορφα φαγητά..Και ανήμερα πρωί πρωί με τη δροσουλα ξεκινουσαμε με τα πόδια για να πάμε στην Αγία Τριάδα.Εκει μέσα στο μικρό Παράδεισο που έφτιαχναν τα πλατάνια με τον παχύ τους ίσκιο.Βρισκοταν ένα μικρό απέριττο εκκλησάκι.που λειτουργουνταν μια φορά το χρόνο στη Χάρη Της.Το μοναδικό του στολίδι ήταν η ασύγκριτη δροσιά που προσέφεραν τα αιωνόβια πλατάνια του.Που το αγγαλιαζσν ολογυρις και το κρουσταλλενιο νερό της πηγής του
Δίπλα ακριβώς .Στην πίσω του πλευρά.Ηταν ένα ακόμα μικρότερο εκκλησάκι.Ο Άγιος Σπυρίδωνας.Τωρα θα πρέπει να συστεγάζονται και τα δυο.Περπατουσαμε αγογγιστα.Κουραση δε λογαριαζαμε.Μας πετούσε η χαρά να φτάσω με.Να λειτουργηθουμε .Και μετά την απόλυση να ξεκουραστούμε κάτω από τα πλατάνια.Στρατοκοποι εμείς ξεδιψουσαμε από το κρουσταλλενιο νερό που έβγαινε άφθονο από την πηγή.Μαλιστα έφτανε και περίσσευε για όλη την Κάρυστο.Κατω από τον ατελείωτο ίσκιο των δένδρων οι γονείς μας έστρωναν νοικοκυρεμενο τραπέζι.Πανω σε φρεσκοσιδερωμενα τραπεζομάντηλα.Καμμια φορά συνδιαζοτανε και το τερπνόν μετά του ωφελημου....Δηλ.ακουγες π.χ.τη Λίτσα να λεει στο αυτί της Κούλας.της διπλανής της....Είδες η Αργυρώ τραπεζομάντηλο που έστρωσε;της κολας.Νιφτειτε χέρια πιάστε το.Στραβωμο είχε ο ξάδερφος σου ο Πέτρος να την έπαιρνε.Να μίλαγε με την τύχη του....Τι νοστιμιά είχαν εκείνα τα φαγητά.Η μια παρέα πρόσφερε μεζέ στην άλλη.Και οι νοιωθωμε σαν μια οικογένεια.Μετα το φαγοπότι.Ξεκινουσε το γλέντι.Ντοπιοι οργανοπαίχτες .Μεταξύ των οποίων ποτέ ο Κούκλος και πότε ο Λευκός με το βιολί τους.Επαιζαν το Καβοντοριτικο σε όλο του το μεγαλείο.Αλλα και τοΚαρυστινο συρτό σε χίλιους δυο σκοπούς.Ο κόσμος χόρευε μερακλωμενος.Οι κοπελιές με τα κλος κλαρωτα τους φορέματα. Ξετρελαιναν τους νεαρούς και οι ματιές και τα γλυκολογα δεν είχαν τελειωμό.Απο τη φωτογραφία που βλέπετε .Καταλαβαίνετε την προσέλευση του κόσμου.Στο μπάλο επάνω.Οι νέοι αντάλλαζαν χίλια δυο ερωτολογα .Άλλοι υπόσχονταν αιώνια αγάπη.Αλλοι τα έφτιαχναν εκείνη τη στιγμή Και με τα μάτια μιλούσαν για τον έρωτα που γεννιόταν εκείνη τη στιγμή.Αν τύχαινε μάλιστα κανένας Αμερικανός λευτερος; Έβρισκε το ταίρι του.Στο τέλος.Τις περισσότερες φορές.Ξεσπουσε και ένας καυγάς.Λες και το είχαν κάνει τάμα.Ανσβαν τόσο πολύ τα αίματα που ζητούσαν διέξοδο με χίλιους δυο τρόπους.Αλλα μετά οι κσβγαδιζοντες.Εδιναν τα χέρια και υπόσχονταν αιώνια φιλία.Και έφευγαν αγγαλιασμενοι....Πριν γύρει ο ήλιος.με την ώρα μας γιατί είχαμε και δρόμο να κάνω με .Περνάμε το μονοπάτι του γυρισμού.Καναμε το Σταυρό μας με την ευχή του χρόνου να μας αξιώσει να ξαναπάμε.Περνουσσν μέρες πολλές για να λησμονησωμε την ομορφιά που ζήσαμε.....Νοιωθωμε γεμάτοι.Για να συνεχίσω με τον τίμιο αγώνα της ζωής.

Καρυστινοί χοροί.

 

Τ' Αγιαννιού του Κλειδώνου- Η παλιά Καρυστινή αγορά

 Τ Αη Γιαννιού του Κλειδώνου

MARIA ANDRELLOU·ΤΡΙΤΗ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2021·

Της Μαρίας Ευ. Βουλή

Καλό απόγευμα αγαπημένοι μου φίλοι. Και του χρόνου σαν και σήμερα να είμαστε καλά......Την Τετάρτη το απόγευμα είναι η παραμονή του Αη Γιαννιού του Κλειδώνου...

Ας ήταν να γέμιζαν ξανά οι αυλές των σπιτιών από τις χαρούμενες φωνές των κοριτσιών που τέτοια μέρα έκαναν χίλια δυο τεχνάσματα ...Ορμηνεμενες απο τις γιαγιάδες και τις Μανναδες τους προκειμένου να οραματιστουν το παλληκάρι που θα γινόταν άντρας τους.Ελατε κορίτσια φώναζε η μία σαν αγνάντευε στην εξώπορτα της αυλής.Με τα μάγουλα της τα ρόδαλα .Φλογισμένα από τη λαχτάρα και την αγωνία...Έφερα τη βέρα της θείας μου ...Και τότε έβγαζαν μια τρίχα από την κεφαλή τους η καθεμια .Και με τη σειρά έπαιρναν ένα ποτήρι και το γέμιζαν δίχως να βγάλουν τσιμουδια.Με νερό αμίλητο.Και περνούσαν τη βέρα από την τρίχα και την κρατούσαν αμίλητες πάνω από το χείλος του ποτηριού στωικά ..Κι όσες φορές η βέρα κτυπούσε στα τοιχώματα του ποτηριού ...σε τόσα χρόνια θα παντρευοντουσαν..Άλλη έφερνε ένα κόκκινο πανί η μαντήλι.Και με τη σειρά πήγαιναν η καθεμία πάνω από το πηγάδι της αυλής τους .και σκεπάζοντας το κεφάλι τους με το κόκκινο πανί Κοίταζαν μέσα στο πηγάδι.Πολλες έβλεπαν τον άντρα που θα παντρευοντουσαν.Καθρεφτιζοταν λέει το πρόσωπο του μέσα στο νερό Η μάννα μου μου έλεγε πως σαν ήταν κι αυτή κοπελια.Ειδε καθρεπτισμενο μέσα στο νερό το σπίτι της πεθεράς της.Μου έλεγε έτσι χαρακτηριστικά...Το είδα ολοφάνερο.Κι άλλες πάλι ελυωναν μολύβι και τορριχναν μέσα στο νερό.Και από το σχήμα που έπαιρνε...καταλάβαιναν το επάγγελμα που θα έκανε ο καλός τους.Κι ύστερα το έπαιρναν με τρόπο στο χέρι Και φεύγοντας από το σπίτι τους.Σε οποίο σταυροδρόμι άκουγαν ένα όνομα.Αυτο θα ήταν το όνομα του άντρα τους Ειλικρινά σας λέω αλήθεια.Αυτο το έχω ζήσει από κοντά.Απο τόσο κοντά ..Σαν να ήμουν εγώ η ίδια σε αυτό το σταυροδρόμι.....Άλλες πάλι φιλούσαν το όνειρο της παραμονής το βράδυ που θα έβλεπαν....Η αλήθεια είναι.Πως τότε μέσα στις πεντοβολισμενες αυλές από τον βασιλικό και ασβέστη.Ανθιζε ο έρωτας μέσα από τα όνειρα και τις προσδοκίες των κοριτσιών.Γιορταζαν την ανασταση των ονείρων τους. Και λαχταρούσαν τόσο πολύ να γίνουν πραγματικότητα.Που ποιος ξέρει.....Η λαχτάρα αυτή έπαιρνε σάρκα και οστά πολλές φορες .Σε ολες μαζί αλλά στην κάθε μία ξεχωριστά.Που μέσα της έκρυβε κάποιο μυστικό.Μιαν ελπίδα.Που της έδινε τη δύναμη να προσμένει.Να γεμίζει χαρά.Γιατι το όνειρο και η Ελπίδα.ειναι αυτά που δίνουν νόημα στηζωη.Και του χρόνου καλοί μου φίλοι.Και Καλοτυχα να είναι τα νειατα που είναι η Ελπίδα μας.

Η παλιά Καρυστινή αγορά

MARIA ANDRELLOU·ΣΑΒΒΑΤΟ, 23 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2021·

Της Μαρίας Βουλή

Ποιος είν' αυτός από εμάς τους μεγαλύτερους.Που δε φέρνει στη σκέψη του .Με αγάπη και εκτίμηση τις φυσιογνωμίες αυτών των ανθρώπων που αποτελούσαν τον τότε εμπορικό κόσμο της Καρύστου.Γιαυτο κι εγώ θα σας αναφέρω μερικούς από αυτούς τους καλωσυνατους συμπατριώτες μας.Που τελείωσαν το ταξείδι της ζωής.Για να τους θυμηθούμε εμείς οι παλιότεροι.Και να τους μαθετε εσείς οι νεώτεροι.Η Θύμηση τους θα είναι σαν ένα μνημόσυνο για ολα οσα προσέφεραν με το αζημειωτο βέβαια.Στον τόπο μας.Σας μιλώ για τη δεκαετία του εξήντα.Που μικρό παιδί περνούσα το κατώφλι του μαγαζιού τους.Ειτε για να κάνω τα ψωνια που με εστελλνε η μάννα μου.Ειτε για να κάνω κανένα θέλημα σε κάποια από τις γειτόνισσες μας......Και ξεκινώ από το Δημοτικό Σχολείο.Εκει που κάναμε τα πρωτα μας φτερουγισματα.......Απέναντι λοιπόν από το Δημοτικό.Ηταν το μικρομάγαζο της Πεπος και του άντρα της.Του κυρ Βασίλη.Ηταν ένα ηλικιωμένο αντρόγυνο.Αυτη μια ισχνή αγέλαστη κυρία.Που Παρ όλη την απόμακρη φυσιογνωμία της .Μέσα της έκρυβε τόση μεγάλη στοργή.Που λες και μας έκλεινε όλους μέσα στην αγκαλιά της.Απο εκεί στα διαλείμματα τρέχαμε και περνάμε ..καραμέλες φιλάκια.Λουκουματες.Παστοκιδωνο μαντολάτο γλυφιτζουρια.Απο εκεί πήραμε τα πρώτα μας τετράδια.Τη μαυρη πλάκα και το κοντυλι.Που επάνω της χαράξαμε τα πρώτα μας γράμματα.....Πιο κάτω ήταν το μπακάλικο του κυρ Σταυρου του Σφυριδη.Που μαζί με τη γυναίκα του την κυρία Κούλα Πάντα χαμογελαστοί μας εξυπηρετούσαν.Ο κύριος Σταύρος ήταν πολύ χωρατατζης.Και πάντα κατι καλόγουστο είχε να πει για τον καθένα.Ειναι σαν να τους βλέπω τώρα.Με τις μακριές μπλούζες της δούλιας .Εντιμοτατοι.Τοσο που αν καμμιά φορά δεν ειχαν να μας δώσουν ρέστα μια δεκάρα η ένα πενηντάρακι...Μας έλεγαν.Παρτε δύο καραμελιτσες.Η μια τσίχλα.Παρα κάτω ήταν το ανηλιαγο μικρομάγαζο του ανάπηρου όπως λέγαμε.Αυτος που το τηρούσε ήταν ανάπηρος πολέμου.Ειχε θυσιάσει και τα δύο του πόδια για την πατρίδα.ΚΙ ήταν εκεί.Απικο πάνω στο αναπηρικό του καροτσάκι.Και κινούσε τα νήματα του μαγαζιού του.Δινοντας εντολές στην υποτακτική ανήψια του τη Σοφία.Εκει βρίσκαμε τον καζαμια περιοδικά της εποχής εκείνης.Εμπλαστρα και αλοιφές για τους ρευματισμούς.Ολα αυτά μαζί δημιουργούσαν μια περίεργη μυρωδιά που ακόμα την οσφραινομαι.Συνεχιζοντας τον περίπατο μας.Πριν τα Οβρεικα.Στην δεξιά πλευρά.Ηταν το μπακάλικο του Φροσύνη.Ανηκε σε ένα άτεκνο αντρόγυνο ηλικιωμένο.Χαρακτηριστικες φυσιογνωμίες.Παντα σκυθρωπες και αγωνιζόμενες με ζήλο.Εκει έβρισκες πεντοβολισμενη λακέρδα.Και φρεσκοτατη θρεψινη που αντικαθιστούσε επάξια το σημερινό βούτυρο επάνω στο ψωμί.Πουλουσαν και βαρελισιο τυρί.Αλλα αλλοιμονο.Δεν το συντηρούσαν δεόντως και δημιουργούσε μικροοργανισμούς.Οταν λοιπόν ο πελάτης ψωνίζοντας το. το έβλεπε.Ο καταστηματάρχης δεν δίσταζε.Επαιρνε με το δάκτυλο του μια γερή δόση από το τρίμμα του τυριού και το έτρωγε λέγοντας.Η ιδέα σου είναι.Κοιτα πως μοσχοβολαει.Τη συνέχεια τη μαντευετε.Τελειωνοντας το τετραγωνο.Και στρίβοντας δεξιά.Ηταν ένα μικρομάγαζο που στο πίσω μέρος του υπήρχε μια πόρτα που οδηγούσε στο κυρίως σπίτι.Ηταν πολλά μαγαζιά έτσι.Εκει λοιπόν σε αυτό το νοικοκυρεμενο και πεντακάθαρο μαγαζάκι.Ιδιοκτητες ήταν ένα αντρόγυνο που η γυναίκα φορουσε πάντα μαύρα ρούχα.Μαυρη μακριά φούστα φαρδιά και επάνω ένα μποχτσα.Ειδος υφασματενιας ζακέτας με μακρύ μανίκι.Ειχαν και δύο ευτραφείς κόρες..Παντα χαμογελαστές.Εκει έβρισκες ολοφρεσκα μοσκοβολισμενα γιαούρτια.Που από πάνω τα σκέπαζαν με λαδόκολλα.Που την τύλιγαν ολογυρις αριστοτεχνικά.Οταν τα έδιναν στον πελάτη.Αλλα το σπεσιαλιτέ του μαγαζιού.Ηταν η ολοφρεσκια βανίλια.Που την έφτιαχναν μόνοι τους.Κι όταν την έτρωγες ήταν τριζατη.Και είχε μια ξεχωριστή υπέροχη γεύση.Ακομα την θυμάμαι.Σαν με εστελλνε η μάννα μου να αγοράσω.Μου την τύλιγαν μέσα στη λαδόκολλα.Και την πήγαινα ακόμα ζέστη στο σπίτι....

Εδώ θα σταματήσω τον περίπατο μας για απόψε. Γιατί δε θέλω να σας κουράσω άλλο.Αλλη ημέρα θα συνεχίσωμετη βολτα μας.Θα σας περιγραψω καταστήματα γύρω και μέσα στα Οβρεικα.Καλο βράδυ.

ΚΑΡΥΣΤΙΝΟ ΛΕΞΙΚΟ

 

αβάρετος = ακούραστος

Αγκοριτσά = άγρια αχλαδιά

Άζα = η μουτζούρα του τζακιού

Ακουσμένη = παντρεμένη γυναίκα που έχει συζητηθεί για εξωσυζυγικές σχέσεις

Αλλαξιά, αλλαξά = Η δεύτερη φορεσιά (Πάρε μια αλλαξά μαζί σου, μπορεί να κατουρηθείς στο δρόμο)

Ανακούκουρδα = ανακατεμένα

Αντέτι Μουχαμέτι = Τα ίδια και τα ίδια επαναλαμβάνεις. ( Μάλλον Τούρκικο )

απαστριά = ποντίκι

απονοικοτσυρά = γυναίκα ανοικοκύρευτη

αρτυμή = το μη νηστήσιμο

Αστοχιά = κακοκεφιά

Αστρίτης το μάτι = αστραφτερό, χρησιμοποιείται όταν δεν κλείνει για ύπνο

Αυτά είναι τους παιδιούνες= αυτά είναι των παιδιών Αντέτι = ξεμάτιασμα

Αυτοί σούρνουν πανί = αυτοί πηγαινοέρχονται άσκοπα

Βαρυγκομάω = δυσφορώ , δυσανασχετώ

βάτρα = σπιτι

Βετούλι = χρονιάρικο κατσίκι

Βοϊδοτσεντρίτης = άντρας βλάκας

βραγιά = ο μπαξες

Βρωμοστήλα χάμου= κάτσε κάτω,παλουκώσου

Βρωμοστύλα = Κάτσε φρόνιμα

Γάλικας = μεγάλο ξύλινο κοφίνι

Γάνα = η μαυρίλα που βγάζουν τα χαλκόματα

γάνιασα = κουράστηκα

γιουρντάρω = ορμάω

γλαντί = το αδύνατο παιδί

Γλάρα = πρωινή υγρασία

Γλωσσοκοπάνα = γυναίκα πολυλογού και ετοιμόλογη

Γοργόνια = Ζωηρά παιδιά

Γυφτοκόνισμα = πολύ αδύνατη γυναίκα

Διάφορο = το κέδρος, το όφελος (Νικάει η ζημιά το διάφορο. (παροιμία))

Δρόλαπας = δυνατή βροχή

Έγινα άμουρος=εξαφανίστηκα

Εγώ φέγω τώρα = Εγώ φεύγω τώρα

Ειναι παράωρα = είναι περασμένη η ώρα

Ζαγάρι = σκύλος ανεπιθύμητος

Ζαμάνια = Πολλά χρόνια ( Συνήθως λέμε για κάποιον που έχουμε πολύ καιρό να τον δούμε)

Ζέκες = τύφλες συνοδεύονται με μούτρα (Που νάχεις ζέκες)

Ζερζεβούλης = σατανάς

Ήρχα = ήρθαΈχω έρχει = έχω έλθει

Ισικιωμένη = Η γυναίκα με φυσική χάρη και ήθος,επιθετικός προσδιορισμός ανώτερος της όμορφης

Και στα επίλοιπα = Ευχή που δίνεται στα τελειώματα, δηλαδή και στις χαρές των υπολοίπων

Καλά δεξίματα = με το καλό να υποδεχθείτε αυτούς που περιμένετε

Καλά κρασά = Στο μάζεμα των σταφυλιών

Καναπελίκι = το κάλυμμα του καναπέ,άσπρο ουγίτικο με δαντέλα τις σχόλες και εμπριμέ απλό τις καθημερινές

Καούνι = πολύ κρύο, παγωνιά

Καραμελάτη κουβέρτα = Κουβέρτα φτιαγμένη στον αργαλειό με ρίγες σε όλο το μήκος της

Καρκαλέτσι= σαμιαμίδιΓκουρτζέλι = το νεογέννητο γουρουνάκι

Καρυστινή παροιμία: Σηκώθηκεν η όμορφη να κάτσει η ισκιωμένη χάφτας = αγαθιάρης βλακέντιος = βλάκας κουμπάνια =τα τρόφιμα που έπαιρναν οι τσομπάνηδες μαζί τους για να έχουν στο μαντρί να τρώνε συ πού ήστανε; - ήμανε πέρα =εσύ πού ήσουν; - ήμουν πέρα Στο βγάλσιμο ήλιου = ανατολικά Στο χάσιμο ήλιου = δυτικά

Κάτοικας = το κοτέτσι

Κατσούλα = η σκούφια, η κουκούλα

Κατώϊ = αποθήκη στο υπόγειο

Κεσέμι = το κριάρι ή ο τράγος που οδηγεί το κοπάδι, ο μπροστάρης

κιοτεύω=δειλιάζω

κουσελεύω=κουτσομπολεύω

Κουσέλι=κουτσομπολιό

Κουσελιάρης ή κουσέλας = κουτσομπόλης

Κουταλάφι= μεγάλη ακρίδα

Κουτσαφιές = το φυτό που κάνει κουκιά

κρεββατίνα = ο αργαλειός

λιακός = στέγη σπιτιού με χώμα

Λιγούνα= βέργα

Λολάδες του Μουτζουρογιάννη (προφανώς παλιός Καρυστινός λωλός που έμεινει στην αιωνιότητα )

Λοστάρι = χοντρό και παχύ υφαντό σκέπασμα

Λούβερη έκανες τον καφέ = Πικρό έφτιαξες τον καφέ

Μαντζούνι = πρακτικό θεραπευτικό ρόφημα, γιατροσόφι

Με τους λωλούς λωλαίνομα = παρασύρομαι εύκολα από αστεϊσμούς και πλάκες που κάνουν οι άλλοι και μπαίνω κι εγώ στο κλίμα Γεννήκαμε σεργούνι ή σουργούνι = γίναμε ρεζίλι, βγήκαν στη φόρα οι πομπές μας Κουβεντιασμένη = Γυναίκα που έχει συζητηθεί για ασταθή ερωτικό βίο Βγήκε στη τρυφερίτσα = έκφραση για το κορίτσι που μεγάλωσε και ξεκίνησε τις βόλτες και τα φλερτ δειξάμενη = η εντυπωσιακή γυναίκα

Μη με κρένεις = Μη μου μουρμουράς

Μισοκούτρουλος= βλαμμένος

μισόχλωρος = τρελλός

Μολέρνω = Φεύγω (κυριολεκτικά και μεταφορικά)

μπαϊλντισα = κουράστηκα

Μπάκα = κοιλιά.( Γέμισε η μπάκα του)

μπασά = πόρτα- πέρασμα

Μπαστικό= αποθήκη

μπινιώτα = το πυθάρι

Μπουγιουρντί = κοινοποίηση δυσάρεστου εγγράφου

μπουρδουκλώνομαι = μπερδεύομαι

Μπούρμπερη = στάχτη, σκόνη (Να γίνει στάχτι και μπούλμπερη)

Μπροστοποδιά = γυναικεία ποδιά κουζίνας

Να χαίρεσαι τ΄ασκέρι σου = Να χαίρεσαι την οικογένειά σου

Νιτερέσο = συμφέρον( Δεν έχω νιτερέσα μαζί τους)

ντάλα μεσημέρι=καταμεσήμερο

Νταλάκιασα = δίψασα πολύ

Ντουγρού = ευθεία

Ντράβαλα = περιπέτειες

Ξαντάρι = ξάνεμο

ξεποδαριάζομαι = κουράζομαι απ' το περπάτημα

ξεργουτού = επί τούτου

Ξόμπλι = κουτσομπολιό

Ξομπλιάστρα = αυτή που τα παρατηρεί όλα,που δεν αφήνει τίποτα ασχολίαστο

Ξοντώνω = εκτονώνομαιΔεν νογάει = δεν καταλαβαίνει, δεν σκαμπάζει

Ουγίτικο πανί = το λεπτό άσπρο υφαντό με τις ρίγες

Παδανά, παδαχάμου = Εδώ, εδώ κάτω

Παίρνω κάποιον καλιακούσα = Τον παίρνω στους ώμους

πανωγόμι = το επιπλέον φορτίο ενός ζώου, στο κέντρο του σαμαριού (μεταφορικά το πανωτόκι)

παρδάσκελα = τρόπος καβαλικέματος στο ζώο (ανάποδα)

πάω ζέβλα ζέβλα = πάω κούτσα -κούτσα

Πάω μέσα =θα πάω στην Αθήνα

Πέρνα πόθε=έλα απο 'δω

Περπατά σα μπασταρδιασμένος, δηλαδή με ασταθή βήματα και άσχημη στάση

Πέτος = κληματαριά

Πήρα τα Ρουμάνια = Πήρα τους δρόμους

πούντιασα = πάγωσα

Πριπάσω = δεύτερη γυναίκα ,φθηνιάρα

Προγκάω = διώχνω με φωνές

σάζμα = στρωσίδι υφαντό φτιαγμένο με μαλλί

Σερμπέτη έκανες τον καφέ = Έκανες γλυκό τον καφέ

Σκαπετάω= φεύγω

Σκατομισογέννης = έκφραση για το σατανά

σοπάκι = μπερντάκι

σοστάδα = το σωστό

Σουρτουκεύω=είμαι συνέχεια έξω

σοφράς = χαμηλό στρογγυλό τραπέζι

Στρογέρα = απανεμιά

Τααήλιου = Κακώς του κάκου

ταμαχιάρης=αχόρταγος

Ταμπλάς = Εγκεφαλικό (τούρθε ταμπλάς)

Τζερεμές = Ο κακοπληρωτής

Τι νόησες; = πώς την έχεις δει ;

Τι ψάχεις να βρεις; = Τι ψάχνεις να βρεις;

Τίβοτα = τίποτα

Τίλους..(Ιδιωματική έκφραση π.χ. Τίλους δε μου είπες ότι θάρθεις)

Τον έκανε νταούλι στο ξύλο - Τούδωσε πολύ ξύλο

Του βέτιου = Κουτουρού

Του δαιμόν οι κλήρες

Του πειραντά την κλήρα, ζάφτι δε γίνεται= έκφραση για το άτακτο παιδί που δεν μπορούμε να το στρώσουμε

Τούτη πάει κατά ήλιου και κατά καημάτου=έκφραση για την "ελαφριά"γυναίκα

Τράβα = το μεσαίο ξύλο που κρατούσε τα ξύλα της σκεπής

Τσάφι = πολύ κρύο ,παγωνιά

Τσεμπέρι γυναικείο μαντήλι κεφαλιού

Τσίτσα μου , πάνου πάνου ή φτσίτσα μου πάνου πάνου = να έχετε την ευχή μου ως ψηλά στον ουρανό( οι γιαγιάδες στα εγγόνια)

Τσιφούρα = ψιλόβροχο

Τσιφουρίζει = ψιλοβρέχει

Τσούλινδρας = ο κύλινδρος που πατούσαν τις χωμάτινες ταράτσες

τσουράπια=κάλτσες

Τσουρούτικο = Στενό, στενόχωρο , μίζερο

Φουρνοξύλα = κοροϊδευτικά η ψηλή και άχαρη γυναίκα

Χαλασμένος = Βλαμμένος (αυστηρά Καρυστινή έκφραση)